امروزه در حوزه ساختمانسازی شاهد استفاده از مصالح مختلفی برای انجام فرآیندهای خاص هستیم. یکی از نکات مهمی که همواره در صنعت ساختمانسازی باید مورد توجه قرار گیرد، غلبه بر نیروهای کششی و فشاری است که در زمان ساختمانسازی و پس از اتمام فرآیند اجرا ساختمان نیز شاهد آن هستیم. یکی از مصالح مهم برای ساخت یک ساختمان، میلگرد بستر است. حال در این بین یکی از مصالحی که برای حل این مشکل مورد استفاده قرار میگیرد، بتن است. بتن جزو بهترین مصالح برای افزایش مقاومت ساختمان در برابر نیروهای فشاری به حساب میآید و به همین دلیل است که به منظور مدیریت این دسته از نیروها شاهد استفاده از بتنها هستیم.
میلگرد بستر چیست؟
میلگرد بستر یکی از آهن آلات مهم در صنعت ساختمانسازی است که به منظور افزایش مقاومت سازه در برابر نیروهای کششی و فشاری مورد استفاده قرار میگیرد. این نوع میلگرد از مفتولهای فولادی ساخته میشود و وظیفه اصلی آن، تقویت اتصالات داخلی دیوارهای ملاتی و افزایش پایداری سازه است. بنابراین، یکی از روشهای مقاومسازی ساختمان در برابر زلزله است که برای تقویت دیوارهای آجری و بلوکهای سیمانی استفاده میشود. این میلگردها به همراه سیم فولادی ضدزنگ در اتصالات سنگتراشی و ستونها بهکار میروند و در تحمل بارهای عمودی و شیبدار مؤثر هستند. توجه به رطوبت ملات و جلوگیری از زنگزدگی میلگرد اهمیت زیادی دارد، زیرا عدم رعایت این نکات میتواند باعث کاهش استحکام سازه شود.
طراحی این محصول به گونهای انجام شده که نصب آن در درزهای میان واحدهای ساختمانی بهسادگی امکانپذیر باشد.طبق مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان، میلگردهای فولادی بستر بهصورت طولی و با تغییر شکل مناسب تولید میشوند تا بیشترین استحکام را فراهم کنند. همچنین، مفتولهای عرضی این میلگردها به شکل نردبانی یا خرپایی جوش داده میشوند و در لایههای ملات میان ردیفهای واحدهای ساختمانی قرار میگیرند. این ساختار، مقاومت دیوارها را به شکل قابلتوجهی افزایش داده و پایداری سازه را تضمین میکند.
در دهههای گذشته، برای تقویت دیوارهای ملاتی از روشهایی نظیر والپستهای نبشی و میلگردهای سنتی استفاده میشد. اما امروزه، میلگرد بستر به عنوان یکی از کارآمدترین و مدرنترین روشهای مقاومسازی دیوارهای ملاتی شناخته میشود. این روش علاوه بر افزایش استحکام، نصب سریعتر و بازدهی بهتری نسبت به روشهای قدیمی دارد. علاوه بر این، مفتولهای عرضی به شکل نردبانی یا خرپایی جوش داده میشوند و در درزهای ملات بین ردیفهای واحدها قرار میگیرند تا دیوارها را تقویت کنند. در واقع، میلگردهای بستر جایگزین بهتری برای روشهای سنتی نظیر والپستهای نبشی و سایر میلگردهای تقویتی محسوب میشوند و بهعنوان یکی از بهترین راهحلها برای مقاومسازی دیوارهای ملاتی شناخته میشوند.
تاریخچه استفاده و کاربرد میلگرد بستر
یکی از سوالات مهمی که همواره افراد در مورد مصالح مختلف میپرسند، تاریخچه استفاده از این مصالح است. به منظور پاسخ به این سوال باید گفت که بررسی منابع بینالمللی نشان میدهد که تاریخچه استفاده از میلگرد بستر به ۱۸۱۳ میلادی باز میگردد و در اروپا برای اولین بار شاهد استفاده از میلگرد بستر بودیم.
از سوی دیگر نکته مهمی که باید بدانید این است که استفاده از میلگرد بستر در حدود هفتاد سال پیش آییننامه مشخص و بینالمللی پیدا کرد. در ابتدا کشور آمریکا برای استفاده از میلگرد بستر اقدام به ایجاد آییننامه کرد. همچنین در حال حاضر نیز در کشورهای اروپایی و کشورهایی چون استرالیا، هند، کانادا، نیوزلند و... شاهد آییننامه ملی برای استفاده از آن هستیم.
انواع میلگرد بستر
میلگرد بستر نردبانی: این مدل با دو میلگرد بلند موازی اغلب از جنس گالوانیزه یا ضد زنگ تشکیل میشود و میلگردهای باریکتر با جوشکاری مقاومتی در بین آنها قرار میگیرند. این نحوه اتصال یک نمای نردبانی ایجاد میکند؛ به همین دلیل، به میلگرد بستر نردبانی معروف شده است. اندازه نردبانها نیز به حدی است که تنها در عمق یک آجر تعبیه میشوند. این عضو سازهای را به وسیله قلاب و گیره به دیوار وصل میکنند؛ به صورتی که دو آرماتور موازی بر روی دیوار استوار شوند. نهایتا با انتقال مخلوط ملات بر روی میلگردها فرآیند آجرچینی و ساخت دیوار انجام میگیرد. بعد از اتمام کار نیز نردبان در درون دیوار پنهان میشود.
میلگرد بستر خرپایی: مدل بستر خرپایی شامل دو میلگرد بلند فولادی موازی است که میلگردی به شکل زیگزاگ با فرآیند جوش مقاومتی در بین آنها متصل میشود و جلوهای شبیه به خرپا ایجاد میکند. ضمنا، دو میلگرد بلند فولادی میبایست از نوع گالوانیزه یا ضد زنگ باشند. بهطورکلی، میلگردهای خرپایی و نردبانی فرق خاصی با یکدیگر ندارند و حتی کاربردهای آنها یکسان است. مهمترین تفاوت میان آنها مربوط به میزان سختیشان میشود؛ میلگردهای خرپایی دارای سختی بیشتری هستند و انتخاب بهتری محسوب میشوند.
کاربرد میلگرد بستر
- آجرچینی تودهای
- افزایش طول دیوارها
- پایداری و استوارسازی دیوارهای آجری و سفالی باربر
ویژگیهای میلگرد بستر
اگر میلگرد وجود نداشت، امروز شاهد آسمان خراشهای غول پیکر و ساختمانهای مرتفع و مستحکم نبودیم. میلگرد یک جزء اساسی در صنعت ساختوساز است. شاید فرض کنید که بتنها باعث استحکام ساختمان میشوند اما نقش اصلی استحکام ساختمان به عهده این مقطع فولادی قرار دارد. این عنصر منحصر به فرد مانع شکستن سازهها، هنگام وارد شدن نیروهای کششی میشود. این عنصر از جنس فولاد است و بر اساس نوع و سایز دارای تقسیمبندی متفاوتی است.
یکی از روشهای کاربردی و ارزان به منظور متسحکم کردن سازههای ساختمانی استفاده از مقاطع فولادی به نام میلگرد بستر است. این مقطع فولادی از سیمهای فولادی با ضخامت چهار میلیمتر تولید میشود که ضد زنگ و ضد فرسایش هستند. استفاده از این مقطع فولادی باعث مقاومسازی دیوارها در برابر زلزله و نیروهای وارد به ساختمان میشود. همچنین، استفاده از این محصول در سازههای ساختمانی تنها 0.5 درصد از هزینههای ساخت است که با توجه به این مقدار استفاده از این روش نسبت به روشهای رایج ارزانتر خواهد بود.میلگرد بستر در ابعاد متفاوت با درزهای ملات ساخته میشود. در ساختمانسازی از بتن برای مقابله با نیروهای کششی استفاده میشود و یکی از راههای ایجاد مقاومت استفاده از این مقطع فولادی است.